Waarom?
Een triggerpoint is een – vaak voelbare – spierknoop in overbelaste of geblesseerde spieren. Deze gevoelige plekken 'triggeren' op een andere plek in het lichaam pijn (afgeleide pijn of uitstralingspijn).
Het zijn eigenlijk zeer lokale samentrekkingen van een klein deel van een spier, die veel pijnlijke, lichamelijke ongemakken veroorzaken.
De spiervezels werken als kleine pompjes. Ze trekken zich samen en ontspannen om het bloed, dat in hun metabolische behoeften voorziet, door de haarvaten te laten circuleren. Als ze in een triggerpoint hun aanspanning vasthouden, stopt in feite de bloedcirculatie in het betreffende gebied.
Het gebrek aan zuurstof en de ophoping van afvalstoffen irriteren het triggerpoint. Deze reageert op deze noodtoestand met het versturen van pijnsignalen.
Een spier is uit afzonderlijke spiervezels opgebouwd, die in normale ruststand noch uitgerekt, noch samengetrokken zijn (zie A).
Bij overbelasting zijn een aantal spiervezels meer samengetrokken dan in het omringende gebied (zie B). Hierdoor ontstaat een lokale verdikking/verharding en slechte doorbloeding, waardoor afvalstoffen zich ophopen, vervolgens samenkleven en pijn veroorzaken. Dit zijn triggerpoints en houden het overige deel van de spiervezel op grote spanning (zie C).
Dit veroorzaakt het stijve gevoel in een spier en geeft vaak een afgeleide of uitstralingspijn in een ander deel van het lichaam. Zodoende ontstaan “vage klachten”.
Verkeerde diagnose.
Het lastige met triggerpoints is dat ze pijn veroorzaken op een andere plaats in het lichaam dan waar de knoop in de spieren voelbaar is. Omdat de oorzaak van de pijn niet op dezelfde plek zit als de pijn, wordt men op het verkeerde been gezet. Daardoor wordt vaak een foute diagnose gesteld en wordt de patient met pijnstillers naar huis gestuurd. Deze nemen de oorzaak van de pijn niet weg!
Veel aandoeningen worden feitelijk veroorzaakt door triggerpoints. Artsen die in pijnklinieken werken, hebben vastgesteld dat ze in ca. 75 procent van de gevallen de hoofdoorzaak zijn van de pijn!
Symptomen van een triggerpoint:
- Afgeleide pijn is het meest kenmerkende voor een triggerpoint; pijn die je voelt op een andere plaats in het lichaam. Elk triggerpoint heeft zijn eigen kenmerkende uitstralingsgebied. De triggerpoints en hun kenmerkende pijnpatronen zijn in kaart gebracht dankzij het 60 jaar durende pionierswerk van Dr Janet G. Travell (1901-1997).
(spannings)hoofdpijn is bijvoorbeeld vaak een afgeleide pijn als gevolg van triggerpoints in de nekspieren. - De triggerpoints kunnen op zenuwen drukken die in de buurt van het triggerpoint lopen. Dit leidt dan tot abnormale sensaties als verdoofdheid, tintelingen, jeuk, een brandend gevoel en overgevoeligheid in de gebieden die door de zenuw worden bediend. Dit gebeurt het meest in armen en handen. Ook kan een triggerpoint een bloedvat samendrukken.
- Autonome effecten, die veroorzaakt worden door het autonome zenuwstelsel, die de spieren en de klieren van het spijsverteringsstelsel, de bloedvaten, het hart, het ademhalingssysteem en de huid bestuurt.
- Problemen met bewegen; om te bewegen is het nodig dat sommige spieren zich verkorten en dat andere langer worden. Triggerpoints kunnen ervoor zorgen dat een spier beide niet graag doet. Door triggerpoints verergert de pijn bij het uitrekken en samentrekken van de spier, waardoor je geneigd bent steeds minder te bewegen. Doordat de aangedane spier steeds minder hoeft te doen, worden andere spieren meer belast. Op die manier ontwikkelen ook die spieren triggerpoints, waarbij hele ledematen en soms een hele lichaamszijde betrokken raken.
- Onbehandelde triggerpoints, die al jarenlang voor een pijnsensatie zorgen hebben een zeer negatieve uitwerking op de gemoedstoestand, aangevuld met slaapproblemen en chronische vermoeidheid.
- Een triggerpoint in een spier houdt de gehele spier op spanning, wat leidt tot bewegingsbeperking, krachtverlies, pijn, hoofdpijn, stijfheid van b.v. nek, schouders en onderrug, spierkramp, RSI etc.
- Door hoge spanning in de spier oefent de aanhechting van de spier (pees) meer trekkracht uit op het bot wat kan leiden tot aanhechtingsproblemen in de vorm van peesontstekingen.
Wat zijn de oorzaken van triggerpoints?
- belangrijkste oorzaak is chronische overbelasting
- repeterende beweging(en)
- het langdurig statisch aanspannen (bijv het zitten met opgetrokken schouders)
- ongunstig gebruik van de spieren, vooral bij kortdurende, zware inspanning
- verkeerde werk- en zithouding
- stress en onrust, waardoor de spieren onbewust aangespannen blijven
- lichamelijke kenmerken (o.a. beenlengteverschil, bekkenscheefstand, hypermobiele gewrichten)
- plotselinge impact of trauma (o.a. valpartijen, botsingen, operaties)
- Injectie in een spier
Triggerpoints kunnen in alle spieren in het lichaam ontstaan, en altijd op vaste plaatsen.
Behandeling van triggerpoints.
Specifieke massagetechnieken over het triggerpoint, in de vorm van diepe, korte strijkingen, zonder stilstaande druk, werken direct op het triggerpoint en spoelt het weefsel schoon door het afvloeien van bloed, afvalstoffen en lymfe.
Zo komen de vastgelopen spiervezels in het triggerpoint uiteindelijk weer los en helpt om de spiervezels hun elasticiteit weer terug te krijgen.
Door direct op de triggerpoints te werken, geeft massage volgens de methode van Clair Davies de beste en snelste resultaten en geeft veel minder kans op kneuzingen aan huid en spieren dan als men alleen fricties geeft, die een constante, statische druk voor een bepaalde tijd uitoefenen.
Wat is het positieve effect?
Het is een feit dat triggerpointmassage pijn doet. Echter…… realiseert u zich dat dit een heilzame pijn is!
Daarna voelt men zich stukken beter, is de bewegingsvrijheid verbeterd en pijn verminderd. Zeker na diverse behandelingen.
Voordeel van de herhaalde korte strijkingen, in vergelijk met statische druk van fricties, is dat onderbroken pijn gemakkelijker te verdragen is dan aanhoudende pijn. Met herhaalde druk die zich verplaats, kom je dieper in het weefsel en net wat meer pijn oproepen dan men zou kunnen tolereren bij vastgehouden druk op een triggerpoint.
Vaak verdwijnen pijnen zeer snel na de specifieke massage, maar het kan ook even duren voordat lang bestaande chronische klachten zijn verholpen. Dat komt omdat triggerpoints, die al een tijd bestaan, paden hebben gebaand in het zenuwstelsel, waardoor ze worden versterkt en in stand gehouden. (Travell en Simons 1999: 56-57; Yahks 116-121)
bron: handboek triggerpoint-therapie, Clair Davies